Prowadzenie własnej firmy to ekscytująca podróż pełna wyzwań i satysfakcji. Ale bądźmy szczerzy – sprawy urzędowe i podatkowe potrafią przyprawić o zawrót głowy. Jednym z kluczowych, a zarazem często niezrozumianych elementów jest składka zdrowotna. Jak działa? Ile musisz zapłacić? I co najważniejsze – od czego to wszystko zależy? Jeśli te pytania spędzają Ci sen z powiek, to dobrze trafiłeś! Rozłóżmy składkę zdrowotną na czynniki pierwsze, bez zbędnego żargonu, abyś mógł spokojnie skupić się na rozwijaniu swojego biznesu.
Składka zdrowotna dla przedsiębiorców: Podstawy, które musisz znać
Składka na ubezpieczenie zdrowotne to obowiązkowa danina, którą jako przedsiębiorca musisz co miesiąc uiszczać do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). Dzięki niej zyskujesz dostęp do publicznej opieki zdrowotnej w Polsce. Co ważne, wysokość tej składki nie jest stała i zależy przede wszystkim od wybranej przez Ciebie formy opodatkowania działalności gospodarczej oraz osiąganych dochodów lub przychodów.
Kto jest objęty obowiązkiem płacenia składki zdrowotnej?
Obowiązek opłacania składki zdrowotnej dotyczy szerokiego grona osób prowadzących działalność gospodarczą, w tym:
- Osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą (JDG).
- Wspólnicy spółek cywilnych, jawnych, komandytowych oraz partnerskich.
Jak obliczyć składkę zdrowotną w 2025 roku? To zależy od Twojej formy opodatkowania!
Rok 2025 przynosi kilka istotnych zmian, które wpływają na sposób naliczania składki zdrowotnej. Kluczową jest obniżenie minimalnej podstawy wymiaru składki z 100% do 75% minimalnego wynagrodzenia dla większości form opodatkowania.
Pamiętaj, że rok składkowy trwa od 1 lutego danego roku do 31 stycznia roku następnego. Minimalne wynagrodzenie w 2025 roku wynosi 4666 zł. Zatem od lutego 2025 roku do stycznia 2026 roku minimalna podstawa wymiaru składki to 75% z 4666 zł, czyli 3499,50 zł. To przekłada się na minimalną składkę zdrowotną w wysokości 314,96 zł (9% z 3499,50 zł).
Co istotne, od 2025 roku przychodów i kosztów związanych ze sprzedażą środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych nie uwzględnia się już w podstawie do obliczania składki zdrowotnej, co daje przedsiębiorcom pewną elastyczność.
1. Zasady ogólne (skala podatkowa)
Jeśli rozliczasz się na zasadach ogólnych, Twoja składka zdrowotna wynosi 9% miesięcznego dochodu z działalności gospodarczej. Dochód ten obliczany jest jako różnica między przychodami a kosztami uzyskania przychodów, pomniejszona o zapłacone składki na ubezpieczenia społeczne (jeśli nie zostały zaliczone do kosztów). Nie ma górnego limitu dla składki zdrowotnej, co oznacza, że im wyższy dochód, tym wyższa składka.
Nawet jeśli w danym miesiącu nie osiągnąłeś dochodu lub był on bardzo niski, obowiązuje Cię minimalna składka zdrowotna, która od lutego 2025 roku wynosi 314,96 zł. W przypadku tej formy opodatkowania, nie możesz odliczyć zapłaconej składki zdrowotnej od dochodu ani od podatku.
2. Podatek liniowy
Przedsiębiorcy rozliczający się podatkiem liniowym płacą składkę zdrowotną w wysokości 4,9% miesięcznego dochodu. Podobnie jak przy zasadach ogólnych, dochód jest tu podstawą do wyliczenia składki, a zasady jego ustalania są takie same. Również i tu obowiązuje minimalna składka zdrowotna wynosząca 314,96 zł od lutego 2025 roku, jeśli Twój dochód jest niższy od minimalnej podstawy wymiaru składki (tj. poniżej ok. 6427,70 zł miesięcznie).
Co jest dużą zaletą dla liniowców, to możliwość odliczenia zapłaconej składki zdrowotnej od dochodu lub zaliczenia jej do kosztów uzyskania przychodu. W 2025 roku limit tego odliczenia wynosi 12 900 zł.
3. Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych
Dla ryczałtowców wysokość składki zdrowotnej jest uzależniona od osiąganych przychodów i wynosi 9% od podstawy wymiaru, która jest stała w ramach trzech progów przychodowych. Wartości te są ustalane w oparciu o przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale poprzedniego roku. W IV kwartale 2024 roku wyniosło ono 8549,18 zł. Oto progi na 2025 rok:
- Dla rocznych przychodów do 60 000 zł: składka zdrowotna wynosi 461,66 zł miesięcznie (9% z 60% przeciętnego wynagrodzenia).
- Dla rocznych przychodów od 60 000 zł do 300 000 zł: składka zdrowotna wynosi 769,43 zł miesięcznie (9% z 100% przeciętnego wynagrodzenia).
- Dla rocznych przychodów powyżej 300 000 zł: składka zdrowotna wynosi 1384,97 zł miesięcznie (9% z 180% przeciętnego wynagrodzenia).
Przedsiębiorcy na ryczałcie mogą odliczyć 50% zapłaconych składek zdrowotnych od osiągniętego przychodu.
4. Karta podatkowa
Jeśli rozliczasz się za pomocą karty podatkowej, wysokość Twojej składki zdrowotnej jest stała i niezależna od osiąganego dochodu czy przychodu. Stanowi ona 9% z 75% minimalnego wynagrodzenia. W 2025 roku oznacza to miesięczną składkę w wysokości 314,96 zł od lutego. Masz również możliwość odliczenia części składki zdrowotnej od podatku.
Terminy płatności i roczne rozliczenie składki zdrowotnej
Składkę zdrowotną należy opłacać co miesiąc, do 20. dnia następnego miesiąca.
Co roku, przedsiębiorcy rozliczający się na skali podatkowej, podatku liniowym oraz ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych, są zobowiązani do dokonania rocznego rozliczenia składki zdrowotnej. Roczne rozliczenie to korekta zapłaconych w ciągu roku składek w oparciu o faktycznie osiągnięty dochód/przychód roczny. Przedsiębiorca składa je wraz z deklaracją ZUS DRA lub ZUS RCA za kwiecień, a termin na to upływa 20 maja. W tym samym terminie należy uregulować ewentualną niedopłatę wynikającą z rozliczenia. Jeśli natomiast okaże się, że zapłaciłeś za dużo, przysługuje Ci zwrot nadpłaconej składki, o który należy zawnioskować do ZUS do 2 czerwca.
Osoby na karcie podatkowej oraz wspólnicy niektórych spółek nie muszą dokonywać rocznego rozliczenia składki zdrowotnej.
Zrozumieć, aby działać: Kluczowe wnioski dla przedsiębiorcy
Jak widzisz, składka zdrowotna dla przedsiębiorców to temat, który wymaga uwagi i świadomego podejścia. Nie jest to jedynie „kolejny podatek”, ale ważny element, który zapewnia Ci dostęp do publicznej opieki zdrowotnej. Zrozumienie zasad jej obliczania w zależności od formy opodatkowania, a także znajomość progów i możliwości odliczeń, pozwoli Ci lepiej planować budżet firmy i unikać nieprzyjemnych niespodzianek. Pamiętaj, że przepisy mogą się zmieniać, dlatego bądź na bieżąco z aktualizacjami i w razie wątpliwości zawsze konsultuj się z ekspertami. Twoja wiedza to Twoja przewaga – również w kwestiach finansowych!
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czym jest składka zdrowotna i kogo dotyczy obowiązek jej płacenia?
Składka zdrowotna to obowiązkowa danina uiszczana do ZUS, która zapewnia dostęp do publicznej opieki zdrowotnej. Dotyczy ona osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą oraz wspólników spółek cywilnych, jawnych, komandytowych i partnerskich.
Od czego zależy wysokość składki zdrowotnej i jakie są zmiany w 2025 roku?
Wysokość składki zależy od wybranej formy opodatkowania i osiąganych dochodów lub przychodów. Od lutego 2025 roku minimalna podstawa wymiaru składki została obniżona do 75% minimalnego wynagrodzenia (3499,50 zł), co daje minimalną składkę 314,96 zł.
Jak obliczana jest składka zdrowotna dla przedsiębiorców rozliczających się na zasadach ogólnych i podatku liniowym?
Na zasadach ogólnych składka wynosi 9% miesięcznego dochodu, bez możliwości odliczenia. Na podatku liniowym wynosi 4,9% miesięcznego dochodu, z możliwością odliczenia do 12 900 zł w 2025 roku.
Jak obliczana jest składka zdrowotna dla ryczałtowców i osób na karcie podatkowej?
Dla ryczałtowców składka wynosi 9% od stałej podstawy wymiaru, zależnej od trzech progów przychodowych (np. 461,66 zł do 60 tys. zł przychodu rocznie), z możliwością odliczenia 50% zapłaconych składek. Dla karty podatkowej składka jest stała i wynosi 314,96 zł od lutego 2025, z możliwością odliczenia jej części od podatku.
Jakie są terminy płatności i zasady rocznego rozliczenia składki zdrowotnej?
Składkę zdrowotną należy opłacać co miesiąc do 20. dnia następnego miesiąca. Roczne rozliczenie, obowiązkowe dla większości form opodatkowania, składa się z deklaracją ZUS DRA lub RCA za kwiecień do 20 maja. Ewentualna niedopłata musi być uregulowana do tego samego terminu, a nadpłatę można odzyskać, składając wniosek do ZUS do 2 czerwca.
Czy od 2025 roku coś zmienia się w podstawie do obliczania składki zdrowotnej?
Tak, od 2025 roku przychodów i kosztów związanych ze sprzedażą środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych nie uwzględnia się już w podstawie do obliczania składki zdrowotnej.
